ഗന്ധര്വന് എന്ന വാക്ക് കേട്ടാല് ആദ്യം മനസിലേക്ക് കടന്നു വരുന്ന രൂപം ഒരു താടിക്കാരന്റെയാണ്. അത് സംഗീത ലോകത്തെ ഗാന ഗന്ധര്വന് എന്നറിയപ്പെടുന്ന യേശു ദാസിന്റെയാണ്. എന്നാല് നമ്മള് മറക്കാന് ആഗ്രഹിക്കാത്ത മറ്റൊരു താടിക്കാരന് കൂടിയുണ്ട് ഗന്ധര്വ ലോകത്ത്. അദ്ദേഹം പക്ഷെ പാട്ടുകാരനല്ല, എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ പത്മരാജന് ആണത്.
പത്മരാജന് സിനിമകള് മലയാള സിനിമയുടെ സുവര്ണ കാലഘട്ടം തന്നെയായിരുന്നു. എന്ന് മുതലാണ് ഞാന് പത്മരാജന് സിനിമകളെ പ്രണയിക്കാന് തുടങ്ങിയത് എന്ന് അറിയില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകള് കാണാന് ഇരുന്നാല് മറ്റൊരു ലോകത്തേക്ക് പോകുന്ന പ്രതീതി പലപ്പോഴും എനിക്കുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കഥാപാത്രങ്ങളെ കുറ്റം പറയാന് പറ്റാത്ത രീതിയില് ഒരു ജാല വിദ്യക്കാരന്റെ മിടുക്കോടെ അദ്ദേഹം അഭ്രപാളിയില് ആവിഷ്ക്കരിക്കുന്നു. അത് കണ്ണടക്കാതെ കണ്ടു കൊണ്ടിരിക്കുക, ആസ്വദിക്കുക എന്നത് മാത്രമാണ് പിന്നീട് ഒരു പ്രേക്ഷകന്റെ ആകെയുള്ള ജോലി. ഒരു പ്രേക്ഷകനോ നിരൂപകനോ വിമര്ശിക്കാന് പറ്റാത്ത തരത്തില് ഓരോ രംഗങ്ങളിലും, സിനിമ കണ്ടു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പ്രേക്ഷകര്ക്കിടയില് അദൃശ്യനായി വന്ന്, ആശയസംവാദം നടത്തുന്ന ഒരു സംവിധായകന് വേറെ ഉണ്ടോ എന്നത് സംശയമാണ്.
തൂവാനത്തുമ്പികള് എന്ന സിനിമയിലെ ജയകൃഷ്ണന് ഒരു പച്ചയായ മനുഷ്യന്റെ ദ്വന്ദമനസ്സിലെ ആശയ സംഘര്ഷങ്ങള് വരച്ചു കാട്ടുന്നു. സിനിമയിലെ രാധയും ക്ലാരയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം, നായകന് നമുക്ക് വിവരിച്ചു തരുന്ന രംഗം ഒന്നോര്ത്തു നോക്കൂ. ഒരു ആല്ത്തറയില് അലസമായി ചാരി കിടന്ന് കൊണ്ട്, രാധയോടു അവളെയും ക്ലാരയെയും താരതമ്യം ചെയ്തു വിശദീകരിക്കുന്ന രംഗം വളരെ ഹൃദ്യമാണ്. ക്ലാരയെ മഴയോട് കൂട്ടിയിണക്കി കൊണ്ട് കഥ പറഞ്ഞ രീതി, ലോക സിനിമയില് തന്നെ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ എന്നത് ആലോചിക്കേണ്ട കാര്യമാണ്.
"മൂന്നാം പക്കം" സിനിമയിലൂടെ ഭാസിയും അപ്പൂപ്പനും നമ്മുടെ മനസ്സില് തീര്ത്ത നൊമ്പരങ്ങള് , "തിങ്കളാഴ്ച നല്ല ദിവസം" സിനിമയിലെ അമ്മയുടെ മരണം , "അപരന്" സിനിമയിലെ നായകന് സ്വന്തം ജീവിതത്തിലേക്ക് ഒരു മരണത്തിലൂടെ പോലും ഒരു തിരിച്ചു പോക്ക് സാധ്യമല്ല എന്ന് വെളിവാക്കപെടുന്ന രംഗങ്ങള് , പ്രണയത്തിന്റെ തീവ്രതയും പരിശുദ്ധിയും എന്താകണം എന്ന് വിളിച്ചോതിയ "നമുക്ക് പാര്ക്കാന് മുന്തിരിത്തോപ്പുകള് " ഭൂതകാലം മറന്നു പോകുന്ന നായികയെ അവതരിപ്പിച്ച "ഇന്നലെ ", അങ്ങനെ എടുത്തു പറയാന് എത്ര എത്ര നല്ല കഥാപാത്രങ്ങളും സിനിമകളുമാണ് അദ്ദേഹം നമുക്ക് തന്നത്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന സിനിമയായ "ഞാന് ഗന്ധര്വന് " സിനിമയ്ക്കു വേണ്ടി കഥ എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് , ഭാര്യയും അടുത്ത കൂട്ടുകാരും അദ്ദേഹത്തെ ആ കഥ എഴുതുന്നതില് നിന്നും വിലക്കിയിരുന്നു. ദേവലോകത്തെ പാട്ടുകാരായ ഗന്ധര്വന്മാരെ കുറിച്ച് എഴുതാന് തുടങ്ങിയാല് അദ്ദേഹം ചിന്തയിലൂടെ ഗന്ധര്വ ലോകത്ത് പോയി ഗന്ധര്വന്മാരുമായി സംസാരിക്കുകയും അടുത്ത ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യും എന്ന പേടി കൊണ്ടാകാം അവര് അത് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകുക. പക്ഷെ , അദ്ദേഹം എന്തോ ആ എഴുത്ത് മുടക്കിയില്ല. മനുഷ്യന്മാര്ക്ക് ഗന്ധര്വന്മാരുമായുള്ള സംസര്ഗം നിഷേധിച്ചതിനു പിന്നിലെ കാരണം എന്തായിരിക്കാം എന്നതാകാം, ആ കഥ എഴുതുന്നതിനു മുന്പേ അദ്ദേഹം ആലോചിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ആ സിനിമയുടെ കഥ എഴുതുന്ന സമയം തൊട്ടു തന്നെ പല അപശകുനങ്ങളും കണ്ടു വന്നതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ രാധാലക്ഷ്മി അദ്ദേഹത്തെ കുറിച്ചുള്ള രണ്ട് പുസ്തകങ്ങളില് പറയുന്നുണ്ട്.
സിനിമയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല നായകന്മാരും പെട്ടെന്ന് തിരശ്ശീലക്കു പിന്നില് പോയി മറയുന്നത് പോലെ തന്നെയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണവും. "ഞാന് ഗന്ധര്വന്" സിനിമ റിലീസ് ആയി ദിവസങ്ങള് കഴിഞ്ഞ്, ആരും ഒട്ടും വിചാരിക്കാത്ത ഒരു വേളയില് അദ്ദേഹം കഥാവശേഷനായി എന്ന വാര്ത്ത ഗന്ധര്വന് കണക്കെ അദ്ദേഹത്തെ പ്രണയിച്ചവര്ക്കെല്ലാം ഒരാഘാതം തന്നെയായിരുന്നു. ആ സിനിമയിലൂടെ എന്തൊക്കെയോ കൂടുതല് പറയാന് അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷെ, അത് അദ്ദേഹത്തിനു പൂര്ണമായും പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിക്കാന് സാധിച്ചില്ല എന്നെനിക്കു തോന്നുന്നു. ദുരന്തങ്ങളെ പ്രേമിച്ച എഴുത്തുകാരന് , തന്റെ മരണത്തിനു എത്രയോ മുന്പ് തന്നെ അത്തരം ദുരന്തകഥകളില് മിക്കതും അഭ്രപാളിയിലും ആവിഷ്ക്കരിച്ചു.
ശൂന്യതയില് നിന്നും തുടങ്ങുന്ന പ്രയാണം ശൂന്യതയിലേക്ക് തന്നെ മറയുന്ന ഒരു വ്യത്യസ്ത ശൈലി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകള്ക്കും സിനിമകള്ക്കും ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നത് എനിക്കെപ്പോഴും തോന്നിയിരുന്നു. ഞാന് ഗന്ധര്വന് സിനിമയിലെ ഗന്ധര്വന് കഥയുടെ അവസാനം അന്തരീക്ഷത്തില് മറയുന്നത് പോലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ സിനിമകളിലും ശൂന്യതയിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രയാണം വളരെ പ്രകടമാണ്. എവിടെ നിന്നോ വരുന്ന അതിഥി, കഥയില് ഒരു മായാപ്രപഞ്ചം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കുന്നു. പിന്നെ ശൂന്യതയിലേക്ക് നമ്മളെ വേദനിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് അല്ലെങ്കില് ചിന്തിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് യാത്രയാകുന്നു.
"മൂന്നാം പക്ക"ത്തിലെ ഭാസി അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കാന് വന്നതിനു ശേഷം കടലില് പോയി മറയുന്നു , "ഇന്നലെ" എന്ന സിനിമയില് എവിടെ നിന്നോ വന്ന നായിക കഥാവസാനം മനപൂര്വമല്ലെങ്കില് കൂടി , യഥാര്ത്ഥ ജീവിതത്തില് നിന്നും തെന്നി മാറിക്കൊണ്ട് മറ്റൊരു ജീവിതത്തിലേക്ക് നായകനില് നിന്നു മറ്റൊരു നായകനോട് കൂടി മറയുന്നു , "നൊമ്പരത്തിപ്പൂവ്" സിനിമയിലെ കൊച്ചു കുട്ടി എവിടെ നിന്നോ വരുന്നു, ഇടയില് നമ്മളോട് വളരെ പെട്ടെന്ന് അടുക്കുന്നു പിന്നെ കഥാന്ത്യത്തില് മനസ്സിനെ നൊമ്പരപ്പെടുത്തി കൊണ്ട് കാട്ടിനുള്ളിലേക്ക് പോയി മറയുന്നു , "തൂവാനത്തുമ്പികള്" സിനിമയില് പെട്ടെന്ന് ഒരു ദിവസം മഴയുടെ സാന്നിധ്യത്തോടെ രംഗ പ്രവേശം ചെയ്യുന്ന ക്ലാര മറ്റൊരു ദിവസം പൊടുന്നനെ ജയകൃഷ്ണനില് നിന്നും മറയുന്നു. പിന്നെ ഇടക്കിടക്കുള്ള മഴ പോലെ വീണ്ടും വരുന്നു. അവസാനം ജയകൃഷ്ണനില് നിന്നും മഴയില്ലാത്ത ഒരു ദിവസം അവസാനമായി ജയകൃഷ്ണനെ കാണുകയും പിന്നീട് എന്നെന്നേക്കുമായി മറ്റൊരു ജീവിതത്തിലേക്ക് പോയി മറയുകയും ചെയ്യുന്നു. "ഒരിടത്തൊരു ഫയല്മാന് " എന്ന സിനിമയിലും ഇതേ കഥാഗതി നമുക്ക് കാണാന് സാധിക്കും. എവിടെ നിന്നോ പുഴ നീന്തിക്കടന്നു വന്ന ഒരു ഫയല്മാന്, എത്തിപ്പെട്ട ഗ്രാമത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമായി മാറുകയും കഥാവസാനം എങ്ങോട്ടോ പോയി മറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
അങ്ങനെ പത്മരാജന് കഥകള് സസൂക്ഷ്മം നിരീക്ഷിച്ചു തുടങ്ങിയാല് നമ്മുടെ മനസ്സിലേക്ക് അദൃശ്യനായ് പത്മരാജന് പെയ്തിറങ്ങും. എന്നിട്ട് ആരോടും പറയാത്ത ആര്ക്കും അറിയാത്ത ഒത്തിരി കഥകള് പറഞ്ഞു തരും. പലപ്പോഴും , അദ്ദേഹം എന്റെ അടുത്തു വന്നിട്ടുണ്ട്, കഥകളും പറഞ്ഞു തന്നിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ ഞാന് ആരോടും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. ആ കഥകള് കേട്ടിരിക്കുമ്പോള് ഞാന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖത്തേക്ക് തന്നെ നോക്കിയിരുന്നിട്ടുണ്ട്. ആ സമയത്ത്, അദ്ദേഹത്തിനു ചുറ്റും പ്രഭാവലയങ്ങള് ഉണ്ടായിരുന്നു , മഞ്ഞിന്റെ നനുത്ത വെള്ളത്തൂവലുകള് കഥ കേള്ക്കുമ്പോള് എനിക്ക് മീതെ വീഴുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷെ അതൊരിക്കലും അസഹ്യമായ ഒരു കൊടും തണുപ്പിന്റെയായിരുന്നില്ല എന്നത് ഞാന് ഓര്ക്കുന്നു.
2009, ജനുവരി
ഒരിക്കല് അദ്ദേഹം പുലര്ച്ചെ നാല് മണിയോട് അടുത്ത ഒരു സമയത്ത് വന്നെന്നെ വിളിച്ചു. ഒരു പുതിയ കഥ പറഞ്ഞു തരാനുണ്ടെന്നു പറഞ്ഞപ്പോള് ഞാന് ഉറക്കം മതിയാക്കി എഴുന്നേറ്റിരുന്നു. എന്നോട് മുറിക്കു പുറത്തിറങ്ങി വരാനും , പാലച്ചുവട്ടില് പോയി ഇരുന്നു കൊണ്ട് കഥ പറയാമെന്നും പറഞ്ഞു. പക്ഷെ എന്റെ വീടിനടുത്തൊന്നും പാല മരം ഇല്ല എന്നത് കൊണ്ട് ഞാന് സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം ചിരിച്ചു കൊണ്ട് എന്റെ കൈ പിടിച്ചു പുറത്തേക്ക് നടന്നു. ആ സമയത്ത്, പ്രകാശവലയത്താല് ചുറ്റപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടരുക എന്നത് മാത്രമേ എന്റെ മനസ്സില് ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. മറ്റൊന്നും തന്നെ എന്റെ മനസ്സില് വന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം. വെളിച്ചം വിതറി നടക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തെ ഞാന് ആരാധനയോടെ പിന്തുടര്ന്ന് എത്തിയത് ഒരു പാലച്ചുവട്ടില് തന്നെയായിരുന്നു. പാല പൂത്ത മണം മൂക്കില് മുട്ടിയപ്പോള് എനിക്കത് മനസിലായി. അവിടുന്ന് നോക്കിയാല് എനിക്ക് വീട് അടുത്തായി തന്നെ കാണാമായിരുന്നു.
പാലച്ചുവട്ടില് ഒരിടത്ത് സാവധാനം ഇരുന്ന ശേഷം ഞാന് അദ്ദേഹത്തോട് കഥയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു . അദ്ദേഹം ആകാശത്തേക്ക് ഒരു നക്ഷത്രത്തെ ചൂണ്ടി കാണിച്ചു കൊണ്ട് കഥ പറയാന് തുടങ്ങി. സൂര്യന് ഉദിക്കുന്ന സമയം നോക്കി കടലില് മുങ്ങിപ്പോകുകയും, രാത്രിയില് ചന്ദ്രന് ഉദിക്കുന്ന സമയത്ത് ആകാശത്തേക്ക് തിരിച്ചു പറന്നു വരുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു നക്ഷത്ര രാജകുമാരന്റെ കഥയായിരുന്നു അത്. ഒരിക്കല് ഒരു രാത്രിയില് കടലില് നിന്നും പതിവ് പോലെ ചന്ദ്രനുദിച്ചെന്നു കരുതി ആകാശത്തേക്ക് പൊങ്ങി വന്ന ആ നക്ഷത്ര രാജകുമാരനെ ഇരുട്ടിന്റെ പിശാചുക്കള് ആക്രമിച്ചു. മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങള് ഓടിയെത്തിയെങ്കിലും പിശാചുക്കള് അപ്പോഴേക്കും ഏഴാം കടലിനും അപ്പുറം കടന്ന് കളഞ്ഞിരുന്നു. ആക്രമണത്തില് ചലന ശേഷി നഷ്ടപ്പെട്ട രാജകുമാരന് എവിടേക്കും പോകാനാകാതെ കടലിലേക്ക് നോക്കി സങ്കടത്തോടെ ഉറക്കെ കരഞ്ഞു. അത്രയും പറഞ്ഞു നിര്ത്തിയ അദ്ദേഹം, ബാക്കി കഥ പറഞ്ഞു തരാതെ പോകാന് തിടുക്കം കാണിച്ചു. വീണ്ടും വരാമെന്നും അപ്പോള് ബാക്കി കഥ പറഞ്ഞു തരുമെന്നും പറഞ്ഞു കൊണ്ട് വെള്ള വെളിച്ചത്തില് പാലമരത്തോട് കൂടി അന്തരീക്ഷത്തില് അലിഞ്ഞു പോകുന്നത് മാത്രമേ എനിക്കോര്മ വരുന്നുള്ളൂ..
ഞാന് സ്വപ്നത്തില് നിന്നും എഴുന്നേറ്റപ്പോള് സമയം ആറു മണി കഴിഞ്ഞിരുന്നു. സാധാരണ നേരത്തെ എഴുന്നേല്ക്കാന് മടിയുള്ള ഞാന് എഴുന്നേറ്റു പുറത്തേക്ക് വരുമ്പോള് വീട്ടില് എല്ലാവര്ക്കും അതിശയം . ഞാന് നേരെ വീടിനു പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം, പാല നിന്നിരുന്ന സ്ഥലം തിരഞ്ഞു നോക്കി. അവിടെ ശൂന്യമായിരുന്നു. ഒക്കെ സ്വപ്നം കണ്ടതാണ് എന്നെന്നെ തന്നെ പറഞ്ഞു വിശ്വസിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് വീട്ടിലേക്കു കയറിയതും, അമ്മ സാധാരണ ദിവസത്തെ പോലെ റേഡിയോ ഓണ് ആക്കിയതും ഒരുമിച്ചായിരുന്നു.ആ സമയത്ത് പാടിയ പാട്ട് എന്നെ ഞെട്ടിപ്പിച്ചു കളഞ്ഞു ..പത്മരാജന് അവസാനമായി സംവിധാനം ചെയ്ത "ഞാന് ഗന്ധര്വന് " സിനിമയിലെ, ചിത്ര ചേച്ചി പാടിയ "പാലപ്പൂവേ ...." എന്ന് തുടങ്ങുന്ന പാട്ടായിരുന്നു അത്. ആ ദിവസം പത്മരാജന് മരിച്ചിട്ട് 18 വര്ഷം തികയുന്ന ജനുവരി 24 ആയിരുന്നതിനാല് അന്ന് മുഴുവന് പത്മരാജന് സിനിമകളിലെ പാട്ടുകളും, അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത ചില സിനിമകളും ചാനലുകളില് സംപ്രേക്ഷണം ചെയ്തതായും ഓര്ക്കുന്നു.
എന്റെ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പ് തുടങ്ങിയിട്ട് വര്ഷങ്ങൾ ഏറെ പിന്നിട്ടു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു മുഴുമിപ്പിക്കാതെ പോയ കഥകള് പറയാന് ഇനിയും വരുമായിരിക്കും. ആ ഗന്ധര്വ സംവിധായകനോട് മനസ്സില് അടങ്ങാത്ത പ്രണയവുമായി, പറഞ്ഞു മുഴുമിപ്പിക്കാത്ത നക്ഷത്ര രാജകുമാരന്റെ ബാക്കി കഥ കേള്ക്കാന്,ഞാന് കാത്തിരിക്കുന്നു. പാലകള് പൂക്കുന്ന ദിവസങ്ങളില് ഗന്ധര്വലോകത്ത് നിന്നും അദ്ദേഹം തീര്ച്ചയായും ഇനിയും വരും.
-pravin-
.jpg)
